Ciekawe miejsca w sieci
Anna gorzko usmiechnê³a siê. Gdy pamiêæ przywo³ywa³a to dawne wspomnienie, zawsze ogarnia³o ja wra¿enie, i¿ ca³a odleg³a przesz³osæ w stosunku do ¿ycia obecnego jest czyms nierealnym, jak gdyby zamkniêtym krêgiem zdarzeñ nale¿acych do innego zupe³nie cz³owieka. Nie znajdowa³a ¿adnej ³acznosci pomiêdzy soba a tamta ma³a dziewczynka sprzed kilkudziesiêciu lat. Najchêtniej te¿ odpêdza³a od siebie wspomnienia. Czemu¿ wiêc teraz z tak czu³ym nieomal poddaniem pozwala³a zagarnaæ siê p³ynacym z daleka obrazom?
Wtedy ¿y³a jeszcze matka. Wiele jednak godzin przebywa³a poza domem. Pracowa³a w krawieckim magazynie, mia³a tam du¿o roboty. Czasem wyszed³szy rano, wraca³a póznym wieczorem. Nie by³o na to ¿adnej rady. Anna musia³a siê poddaæ. Czu³a siê bezbronna i swiadomosæ zale¿nosci od spraw zawik³anych w inny, daleki, a jej niedostêpny swiat, który na ca³y dzieñ zabiera³ matkê, nie pozwala³a szukaæ odpoczynku nawet w tych godzinach wczesnego przedpo³udnia, które wype³nia³o ¿ycie skrzêtne i pracowite, pe³ne ¿mudnej bieganiny pani Podhaliczowej, codziennie rozwijajace siê w tym samym rytmie, nanizane wed³ug raz na zawsze ustalonego porzadku. Anna bra³a udzia³ w tych domowych obrzadkach. Pani Podhaliczowa lubi³a ja wciagaæ w krag swoich poczynañ, lecz wszystko, co w ciagu przedpo³udnia dokonywa³o siê w malutkim, jak gniazdo osadzonym w kacie oficyny mieszkaniu, nie mog³o wyrwaæ z serca dra¿niacego niepokoju. Ju¿ budzac siê, zanim prze¿y³a bolesna chwilê rozstania z matka, mysla³a pe³na lêku o wieczornych chwilach oczekiwania jej powrotu. Najgorsze by³y czasy zim. Budzi³a siê w nieprzyjaznych ciemnosciach, nieraz jeszcze w srodku nocy, ale poniewa¿ nie zna³a godziny zawieszonej w odleg³ym kacie pomiêdzy monotonnym tykaniem zegara, ba³a siê usnaæ, aby nie przeoczyæ chwili, w której matka wstanie, po cichu ubierze siê i nie jedzac najczêsciej sniadania odejdzie. Z czasem nauczy³a siê rozpoznawaæ godziny po odg³osach. Ale i wówczas walczy³a z sennoscia, nie ufajac dzwiêkom, które jak z³e duchy przynosi³y z daleka nieub³agane znaki. Wydawa³o siê jej, ¿e w tym swiecie tajemnych, porannych poczynañ mo¿e pewnego dnia ulec wszystko nag³ej zmianie i gdyby zawierzywszy wiadomemu porzadkowi zasnê³a - matka odesz³aby bez po¿egnania. Wola³a wiêc czuwaæ wobec niebezpieczeñstwa. Wola³a wybiegaæ mu naprzeciw. A jednoczesnie czerpa³a smutna radosæ z s³odkiej bliskosci le¿acej obok matki. Ws³uchiwa³a siê pilnie w jej cichy, równy oddech, wiedzac, ¿e w pewnej chwili, jego ciep³o, majace cos z miêkkosci nagrzanej s³oñcem trawy, przybli¿y siê i zmieni w goracy poca³unek. Jak¿e pragnê³a i ba³a siê tej chwili! Wiedzia³a, ¿e minuta ufnego wtulenia w ramiona matki musi szybko pierzchnaæ, jakby bicie serca, które czu³a przy swoim sercu, niecierpliwie znaczac uciekajacy czas, przynagla³o do pospiechu; wiedzia³a równie¿, ¿e potem na kszta³t rozleg³ej i ogromnie smutnej równiny, ogladanej kiedys z okna pociagu, otworzy siê szeroki bieg têsknych godzin, ciê¿ko jak blady dzieñ wy³onionych z mroku i powoli, znów w g³ab tym razem ju¿ mroku wieczornego zda¿ajacych. Ale nawet pamiêæ cierpkiego smaku godzin, wsród których mia³a siê tak d³ugo b³akaæ, nie t³umi³a w niej pragnienia poca³unku: krótkiej chwili szczêscia zawistnie sciganej przez koniecznosæ. To ranne powitanie, równoznaczne z po¿egnaniem, bo wszystko, co pózniej matka czyni³a, stawa³o siê niepowrotnym odp³ywaniem radosci i spokoju, by³o w ciagu dnia jedynym oparciem Anny. By³a to chwila, do której ucieka³o siê jak pod dach w czasie wiatru i s³oty. Jej waski krag promienia³ swiat³em w ciemnosciach. Przypasæ do niego, zanurzyæ siê w nim i zaczerpnaæ stamtad oddechu, który gra³ potem w piersiach nieokreslona spiewna rzewnoscia - jakie¿ to by³o wytchnienie i ulga. I wtedy wczesny zmierzch zimowy, przedtem grozny, teraz sta³ siê ³askawym sprzymierzeñcem. Anna nauczy³a siê tysiaca wybiegów, odkry³a si³ê przymilnych k³amstw, byle tylko wyrwaæ siê spod opieki pañstwa Podhaliczów, opusciæ ich jasny pokój i umknaæ do swego, gdzie w mroku szybko gêstniejacym mog³a wróciæ do chwili narodzonej w podobnym cieniu. Kiedy wraz z zieleniejacymi na podwórzu kasztanami przysz³y d³ugie dnie, odkry³a, ¿e powrót do ma³ej porannej chwili osiagnaæ mo¿na sztucznie: zamknawszy oczy. Potrzebowa³a do tego tylko samotnosci i ciszy. Podwórko by³o spokojne, ludzie zaludniajacy oficyny bardzo dalecy w swoich mieszkaniach, niebo ³agodne. W czerwcu, gdy zmierzchy szerokimi têczami wyrasta³y w górze, w powietrzu unosi³ siê zapach kwitnacych pomiêdzy kasztanami akacji, a pewien pan wygrywa³ na wiolonczeli melodie, które jak waskie, faliste scie¿ki prowadzi³y w g³ab nieznanych i tajemniczych krajów. Po dniu zgie³kliwym, pe³nym ludzi i g³osów, Anna odpoczywa³a. Umyka³a z ramion czasu pêtajacego strachem i niepokojem. Pod zamkniêtymi powiekami odnajdywa³a wytchnienie, wsród którego ju¿ tylko na kszta³t pogodnego strumienia przep³ywa³a têsknota za matka. Niektóre obrazy stale towarzyszy³y tym rozmyslaniom. Zw³aszcza jeden szczególnie czêsto wraca³ i jakby by³ pamiatka po tych dniach ze smiercia matki rozsypanych na proch, przetrwa³ jeszcze d³ugo potem, zawsze ten sam, zakwitajacy przez wiele lat niezmiennym urokiem. Najpierw by³ mrok, ale wystarczy³o powieki silniej zacisnaæ albo przykryæ je d³oñmi, aby z g³êbi, z samego srodka ciemnosci wyp³yna³ jasny punkt. Kiedys, wyjechawszy z matka za miasteczko, ujrza³a Anna na dnie g³êbokiej studni lekko ko³yszacy siê na ciemnej wodzie kwiat kaczeñca. Objêta ramionami matki, le¿a³a na ch³odnym ocembrowaniu i kiedy nagle zawo³a³a - g³os jak kamieñ polecia³ w dó³ i wyda³o siê jej, ¿e liscie zadr¿a³y wsród miêkkich krêgów, nasycajac je ¿ywym ciep³em. Po chwili ca³e dno by³o z³ote. Tu z poczatku dzia³o siê cos podobnego. Ma³a gwiazdka rozszerza³a siê, wypiera³a mrok, a gdy dla swego promiennego przepychu nie znajdowa³a ju¿ miejsca - rozstêpowa³a siê jak woda nasycona swiat³em i nagle zmacona ostrym podmuchem. Wtedy pomiêdzy z³ocistymi ko³ami ukazywa³y siê bia³e go³êbie...
Od domu Nawrockiego dzieli³o Annê kilkadziesiat zaledwie kroków. Dopiero teraz spostrzeg³a, ¿e swiat³o nabra³o silniejszego blasku: zawieszone nisko ponad ziemia, jak s³up ognisty p³onê³o w ciemnosciach. Znowu zatrzyma³a siê. Tym razem uczyni³a to machinalnie, nie zdajac sobie sprawy dlaczego. „Przecie¿ chcê, ¿eby to wszystko prêdko siê skoñczy³o - mysla³a. - Dlaczego wiêc zwlekam?”
Jednak nie rusza³a siê. Sta³a nads³uchujac. Nagle wyda³o siê jej, ¿e ktos zbli¿a siê od strony ³ak. Wyraznie s³ysza³a kroki. Przytuliwszy siê do p³otu wstrzyma³a oddech. Ale choæ szybko zorientowa³a siê , ¿e to krople mg³y skapuja z drzew, przez d³u¿sza chwilê jeszcze pozostawa³a pod wra¿eniem bliskosci jakiegos cz³owieka. Czu³a owa bliskosæ ca³ym cia³em, ka¿dym w³óknem nerwów i w pewnym momencie swiadomosæ ta nienasycona w swej zach³annosci sta³a siê tak straszliwa mêczarnia, i¿ w ostatnim zaledwie momencie zda¿y³a zapanowaæ nad pragnieniem zawo³ania. Przygryz³a wargi. I dopiero, gdy ból doszed³ do jej swiadomosci, zda³a sobie sprawê, ¿e chcia³a krzyknaæ: Pawle! „Zaczynam majaczyæ...” - przemknê³o jej przez g³owê.
Szybko zwróci³a siê w kierunku swiat³a. Ju¿ nie wybiera³a dogodniejszej drogi, sz³a byle prêdzej, grzaskie b³oto chlupa³o pod nogami. Furtka by³a otwarta. Dobiega³ monotonny stuk otwartego okna. Poza tym pustka.
Zdziwi³a siê, ¿e Nawrocki nie wychodzi na spotkanie. Podwórko, o ile siê mog³a zorientowaæ w ciemnosciach, by³o niewielkie, w g³êbi szelesci³ ogród. Kontury chaty, lekko podkreslone smuga swiat³a, rysowa³y siê w mroku niekszta³tnymi cieniami, w srodku czernia³ otwór sionki. „Wszystko pootwierane” - pomysla³a z zaniepokojeniem. Po chwili wahania wesz³a do srodka.
W sionce panowa³a zupe³na ciemnosæ. Tylko w jednym miejscu u samej pod³ogi przeswitywa³ bardzo waski skrawek swiat³a. Podesz³a w tym kierunku i rêkoma odnalaz³a drzwi. Zapuka³a po cichu. Nikt nie odpowiedzia³. Powtórzy³a wiêc, tylko g³osniej. Wreszcie lekko pchnê³a drzwi.
Uchyli³y siê skrzypiac i przez waski otwór zobaczy³a najpierw bia³a scianê, potem ³ó¿ko okryte zgniecionym pledem. „Musia³ wyjsæ gdzies” - pomysla³a. Zastanowi³a siê, czy ma wejsæ do srodka, czy te¿ tutaj zaczekaæ. Skusi³o ja wreszcie ciep³o idace z pokoju. Przemarz³a na wietrze i mo¿nosæ rozgrzania siê by³a zbyt pociagajaca, aby siê jej opieraæ. smia³ym ju¿ ruchem otworzy³a drzwi.
W tej chwili Seweryn us³ysza³ jej st³umiony okrzyk. Cofnê³a siê za próg, rêce wyciagnawszy przed siebie, jakby chcia³a os³oniæ siê przed niespodziewanym widokiem. Przeciag zawirowa³ w pokoju. Machinalnie zamknê³a drzwi i dopiero gdy znalaz³a siê w ciemnosciach, ogarna³ ja strach. Po omacku przesz³a przez sionkê i na oslep zaczê³a biec.
Ju¿ w pobli¿u drogi natknê³a siê na Litowkê. Chwyci³ ja za rêce Aktywa przedsiebiorstwa odzwierciedlaja skladniki majatkowe, ktore sluza przede wszystkim do zarobkowania czyli wygospodarowania zysku, bedacego jednym z podstawowych celow dzialalnosci gospodarczej przedsiebiorstwa.
W strukturze skladnikow majatkowych wyroznia sie dwie grupy srodkow, tj. majatek trwaly i majatek obrotowy. Majatek trwaly zaangazowany jest w przedsiebiorstwie przez dluzszy okres czasu (powyzej 1 roku). Uczestniczy on w wielu powtarzajacych sie cyklach produkcyjnych zuzywajac sie stopniowo i przenoszac na kazdy produkt tylko czesc swojej wartosci. Majatek trwaly obciazony jest duzym ryzykiem. Naklady na inwestycje ponoszone sa w momencie rozpoczecia ich realizacji lub nawet przed i nigdy nie ma pewnosci czy nastapi pelny ich zwrot z biezacych wplywow dzialalnosci gospodarczej.
Koszt zuzycia majatku trwalego ma charakter staly. Tendencje zachodzace w strukturze kosztow powoduja mala elastycznosc przedsiebiorstwa i trudniejsze dostosowanie sie do zmian zachodzacych na rynku. W przypadku niepelnego wykorzystania zdolnosci produkcyjnych nastepuje szybkie obnizenie sie rentownosci.
W przeciwienstwie do majatku trwalego czas przebywania poszczegolnych skladnikow majatku obrotowego w postaci zapasow, naleznosci, srodkow pienieznych uzalezniony jest od charakteru procesu produkcyjnego, terminowosci regulowania rozrachunkow itd. Z reguly czas ten jest wzglednie krotki.
Wartosc skladnikow nalezacych do obu grup, czyli relacja majtku trwalego do majatku obrotowego nie jest dla przedsiebiorstwa sprawa obojetna. Przedsiebiorstwom zalezy na posiadaniu mozliwie jak najwiekszej ilosci srodkow obrotowych, srodkow plynnych przynoszacych zyski a jak najmniej srodkow trwalych, ktore tylko posrednio przyczyniaja sie do osiagania zyskow.
Zatem majatku trwalego powinno byc tylko tyle, ile jest nieodzowne do prowadzenia dzialalnosci. Jest oczywiste, ze ta wzajemna relacja miedzy majatkiem trwalym a majatkiem obrotowym stanowi wielkosc zroznicowana, ktora zalezy od rodzaju przedsiebiorstwa i specyfiki konkretnego przedsiebiorstwa. Im wiecej srodkow ulokowanych jest w majatku obrotowym, tym jest on latwiejszy do zaangazowania w dzialalnosci gospodarczej i tym samym przedsiebiorstwo ma wieksza plynnosc majatkowa – bilansowa.