Ciekawe miejsca w sieci Opuszczony niespodziewanie przez posterunkowego, Seweryn nie wiedzia³, co z soba zrobiæ. Najniedorzeczniejsze, szalone pomys³y przelatywa³y mu przez g³owê. Ledwie Nawrocki znikna³ we drzwiach posterunku, chcia³ kierujac siê pierwszym odruchem biec za nim. I w tym momencie, gdy wyobrazi³ sobie siebie znów stojacego naprzeciw policjanta, uczu³, ¿e móg³by tego cz³owieka zabiæ. Wiêcej: zapragna³ go zabiæ. Jednoczesnie zda³ sobie sprawê, ¿e nie wystarczy³by mu sam fakt smierci Nawrockiego. Wówczas dopiero odczu³by ulgê, gdyby tamten przed smiercia cierpia³, gdyby cierpiac musia³ wiedzieæ, kto jest sprawca jego mêczarni. W ciagu tej krótkiej chwili Seweryn mia³ wra¿enie, ¿e okrutne obrazy, które go opad³y, nie z niego pochodza, lecz syca siê jakas si³a le¿aca poza nim, niewiadoma i nieunikniona. Zanim jednak uczyni³ krok w kierunku ganka, oprzytomnia³. Zdja³ machinalnie czapkê, wiatr sprawi³ mu ulgê. Na drodze by³o pusto. W pobli¿u pali³o siê tylko swiat³o w oknach posterunku. Przez jedno widaæ by³o sylwetkê Nawrockiego. Zdejmowa³ w³asnie p³aszcz. Seweryn odwróci³ siê i ruszy³ przed siebie. Uszed³ ju¿ spory kawa³ek, gdy zorientowa³ siê, i¿ znalaz³ siê na koñcu wsi. Z g³êbi mroku wy³ania³ siê kanciasty cieñ koscio³a z wie¿a jeszcze nie wykoñczona i p³asko sciêta, a z boku, w odleg³osci dobrych paruset kroków, swieci³o siê okno plebanii. Wtedy przysz³o Sewerynowi na mysl, aby odwiedziæ ksiêdza Siechenia. Przypuszcza³, ¿e ze wzglêdu na godzinê i pogodê zastanie go w domu. Nie zastanawia³ siê, dlaczego chce to uczyniæ, czu³ tylko, ¿e nie mo¿e w podobnym stanie wróciæ do domu. Nie móg³ równie¿ byæ sam. Proboszcza zna³ ma³o. S³ysza³ cos niecos o jego nieporozumieniach z okolicznymi dworami, wiedzia³, ¿e ojcu, chocia¿ daje pieniadze na przebudowê koscio³a, te¿ niejedno nie podoba siê w ksiêdzu. Ale by³o mu to obojêtne. Sam zas z kilku krótkich spotkañ w ciagu wakacji wyniós³ o ksiêdzu Siecheniu wra¿enie raczej korzystne. Ju¿ to samo, ¿e proboszcz sedelnicki ró¿ni³ siê od wielu swoich kolegów, usposabia³o go dziêki wrodzonej przekorze przychylnie. Teraz wydawa³o mu siê, ¿e nikt inny, tylko ten cz³owiek mo¿e mu pomóc. Nie wiedzia³ w czym i w jaki sposób, poszed³ za odruchem. Minawszy drogê, pchna³ furtkê i scie¿ka biegnaca ogrodem wsród zesch³ych i w mroku szeleszczacych s³oneczników podszed³ do plebanii. Od frontu by³a ciemna, tylko z boku, najwidoczniej z okna kuchennego, pada³a na trawnik smuga s³abego swiat³a. Seweryn zatrzyma³ siê. Ogród pe³en ostrych chrzêstów, zdawa³ siê razem z wiatrem unosiæ ku górze i tam w ciê¿kich ciemnosciach sta³ nieruchomy jak chmura gradowa. Z daleka niezmiennym be³kotem dobiega³ m³yn. Seweryn by³ ju¿ pewny, ¿e ksiadz wyszed³ z domu. Pomysla³: nie ma sensu zachodziæ na plebaniê. Ale gdy wyobrazi³ sobie drogê powrotna: d³uga, wiejska ulicê wsród chat milczacych i pod niebem, które ¿adnym g³osem nie odpowie niepokojowi, szybko podszed³ do drzwi i mocno zapuka³. Czeka³ d³u¿sza chwilê. Zapuka³ po raz drugi. Pos³ysza³ wreszcie za drzwiami czyjes powolne kroki. Otworzy³a Ksienia. Spyta³: - Ksiadz proboszcz w domu? Nie pozna³a go i zaczê³a szybko mówiæ, ¿e proboszcza nie ma i pewnie nieprêdko przyjdzie, wiêc najlepiej jutro zg³osiæ siê. Seweryn, wsparty ramieniem o uchylone drzwi, pchna³ je lekko Odpêdza³ pokusê snu, podobnie jak smiertelnie znu¿ony wêdrowiec prze³amuje sennosæ w obliczu niebezpieczeñstwa. Có¿ z tego, ¿e cia³o omdlewa ze zmêczenia, g³owa cia¿y, a powieki same bezsilnie opadaja? Trzeba wiedzieæ, kiedy mo¿na, kiedy wolno spaæ. Pozornie tak ³atwo jest wymknaæ siê nieprzyjacielowi. Zdawa³oby siê: mo¿na go zwiesæ, zmyliæ slad. Pomiêdzy wieczorem a najbli¿szym rankiem jaki¿ rozleg³y le¿y czas! Ka¿dy krok u poczatku wyznacza inna drogê. Tysiac scie¿ek biegnie w g³ab nocy, niknacych, gdy swit zedrze ciemnosci. Ale na ka¿dej wróg jest przy nas, cierpliwie, krok za krokiem da¿ac po naszym tropie. Spojrzeæ mu prosto w oczy, nie zadr¿eæ, nie ugiaæ siê przed jego zdobywcza si³a, to jedno mo¿e ocaliæ. Ale jak wydrzeæ z siebie z³o, które w nas czai siê zawsze wyczekujace, zawsze gotowe do skoku? Jak pochwyciæ wroga, który jest w naszej krwi i w naszych myslach? Ksiadz Siecheñ klêcza³, skrzy¿owane ramiona wspar³szy o niski sto³ek. Pochyli³ g³owê. Mia³ wra¿enie, jakby mu barki ogromny ciê¿ar przygniót³. Gdy zapada noc taka, jak dzisiaj, bez granic, wydaje siê, ¿e z³o ca³ego swiata scieka w serce czuwajacego. Doko³a, na bezmiernych obszarach, w niskich chatach wiejskich i dalej, w ludowych kamienicach uciszonych miast spia ludzie zmordowani dniem. Bezbronny t³um. £atwa zdobycz. Któ¿ spi snem sprawiedliwego? D³onie, które jeszcze przed chwila chciwie siêga³y po rozpustê i zysk, dygoca teraz niespokojnie, jak p³omieñ przygnieciony popio³em. Nagie cia³a dysza goraczkowo. Zwarte usta skry³y k³amstwa i kuszace podszepty, powieki zamknê³y pope³nione i przysz³e zbrodnie. Gdzie¿ sa mury mierzone trzcina z³ota? Wiatr szarpna³ otwartym oknem. Okiennica uderzy³a o szybê. Chlusna³ deszcz. Ale proboszcz nie poruszy³ siê. Jego oczy szeroko rozwarte zdawa³y siê przebijaæ ciemnosæ. Dra¿a ja a¿ do przepastnego dna. Zwyciê¿aja przestrzeñ. Czas stana³. I przez sekundê, która trwa wieki, wydaje siê klêczacemu, ¿e widzi wszystko, co dzieje siê na swiecie a¿ po jego najodleglejsze krañce. Straszliwa chwila. To jest tak, jakby jakas zas³ona spad³a rozciêta nagle niewidzialna rêka, ukazujac grozna wizjê. Oto ziemia niezmiernie ogromna, a jednoczesnie tak drobna, i¿ mo¿na ja ramieniem opasaæ, le¿y nieruchoma, sciêta cisza: bezkresna, ruda pustynia, obszary zje¿one czarnymi kamieniami, zastyg³e wody, lasy skamienia³e, miasta puste jak szkielety, a nad tym nieskoñczonym cmentarzyskiem niebo niskie i miedziane. Niebo, którego ciê¿ar przygniata serca spiacych. Ludzie! Widaæ ich cia³a pokotem rzucone na zesch³a ziemiê, jedno przy drugim, nagie i sine, niby nieskoñczony szereg umar³ych. I nagle, jakby na jeden wielki g³os rozcinajacy milczenie od wschodu do zachodu i od pó³nocy na po³udnie, budza siê wszyscy. Ale nikt nie zrywa siê i nie spieszy pos³usznie ku wezwaniu. ¯adne wo³anie mu nie odpowiada. ¯aden szept ani ruch nie targna niewzruszonym spokojem. Piersi le¿acych uderzone niebem zamar³y. To tylko ich oczy szeroko rozwarte oddychaja smiertelna trwoga. Przera¿eniem nie pozostawiajacym miejsca dla nadziei. - Jestem z wami! - szepce ksiadz Siecheñ. Bo czy¿ nie pêta go niemoc ta sama, która wszystkim na ziemi ka¿e w tej chwili konaæ, lecz nie pozwala umrzeæ? Oto równosæ, o której ludzie nie chca wiedzieæ. Bogactwo staje siê podobne ³achmanom ¿ebraka, w³adza kruszy siê w pora¿onych d³oniach i jak próchno przesypuje przez palce. Ale gdy ranek przywróci ziemi jej kuszacy kszta³t, któ¿ z ¿ywych wyrzeknie siê dobrowolnie z³udnych przywilejów? Kiedy¿ wybije godzina sprawiedliwosci dla krzywdzonych i poni¿anych? Tyle doko³a chciwosci, okrucieñstw, tyle k³amstw i jadu nienawisci i pogardy, i¿ zdaje siê, ¿e nic nie zdo³a zasklepiæ krwawiacych ran. Có¿ mo¿e zmieniæ siê? Tu choæby, na tym drobnym skrawku sedelnickiej ziemi. Dziedzic sedelnicki nie zrzeknie siê bez przymusu swoich rozleg³ych pól i lasów, jak drapie¿ne kleszcze opasujacych doko³a nêdzne ch³opskie zagrody. Grzegorz Litowka nie porzuci strêczycielstwa. Zab³akanej w dalekim miescie Oldze Kukiszów ¿aden g³os nie podszepnie powrotu do rodziców. M³ody Burak, kiedy wyjdzie z wiêzienia, znowu zacznie krasæ. Kierownik poczty nie z³agodzi serdeczniejszym s³owem cierpieñ umierajacej ¿ony. Fiodor Dubrowski, nienasycony swoja m³odoscia, z lekkim sercem porzuci po miesiacu ka¿da dziewczynê. Ile¿ ich jeszcze przyjdzie p³aczacych na niego, jak przedtem przychodzi³y z ¿alami na Siemiona? A Siemion, któremu ju¿ tak niewiele chwil pozosta³o do ¿ycia... A Michas... Proboszcz zaciska d³onie. Gêste krople potu zwil¿aja mu skronie. - Najlichszym z lichych jestem, Panie. Tamci nie znaja Ciê, dlatego b³adza. Ale mnie ukaza³es siê, jak wicher wstrzasna³es mna... Da³es wszystko. A có¿ ja dajê? Jak¿e nêdzny jest plon minionych lat! Có¿ uczyni³ dla ludzi, których mu powierzono? Nigdy nie umia³ znalezæ drogi do cz³owieka. A za to jak czêsto i w jak wielu okolicznosciach czu³ siê intruzem. Tak rzadko udawa³o mu siê prze³amaæ bolesny i upokarzajacy mur, który odgradza³ go od ludzi wtedy w³asnie, gdy chcia³ im siebie ofiarowaæ. A jesli, zdarza³o siê, odnajdywa³ porozumienie, czy¿ by³o ono czyms wiêcej ni¿ przelotnym b³yskiem ukazujacym zaledwie w mglistym oddaleniu, jak ogromne musi byæ szczêscie, gdy zbudzi siê zb³akana duszê z letargu i oczyszczona postawi przed Panem. Prze¿y³ kilka takich olsnieñ